प्रतिनिधी / बदलापूर :
बदलापूर शहरातील पावसाळ्यातील पूरस्थिती कमी करण्यासाठी राबवण्यात येत असलेल्या सुमारे ४५० कोटी रुपयांच्या ‘स्ट्रॉम वॉटर ड्रेनेज’ प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्याला सुरुवात झाली आहे. सुमारे २३० कोटी रुपयांच्या या टप्प्यात शहरातील मुख्य नाल्यांचे रुंदीकरण, खोलीकरण, काँक्रीटीकरण, सांडपाण्यावर प्रक्रिया आणि सौरऊर्जा प्रकल्प उभारणीचा समावेश आहे. या कामासाठी ठाणे येथील ड्रीम इन्फ्रास्ट्रक्चर या खाजगी कंपनीची नियुक्ती करण्यात आली आहे. हीच कंपनी यापूर्वी शहरातील सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पाशी संबंधित कामात सहभागी होती, अशी माहिती समोर येत असून त्यावरून नागरिकांमध्ये चर्चा सुरू आहे.
नगरपालिकेच्या मते, शहरातील सुमारे ३० किलोमीटर नाल्यांचे आधुनिकीकरण करून पावसाचे पाणी वेगाने बाहेर सोडणे हा या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश आहे. विशेषतः सखल भागांत दरवर्षी निर्माण होणाऱ्या पूरस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी ही उपाययोजना राबवली जात आहे. नाल्यांची वहनक्षमता वाढवून पावसाचे पाणी साचण्याची समस्या कमी करण्याचा प्रयत्न आहे.
याशिवाय नाल्यांमधील सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून ते सार्वजनिक वापरासाठी उपलब्ध करण्याची योजना आहे. प्रक्रिया केलेल्या पाण्याच्या नाल्यांवर सौरऊर्जा प्रकल्प उभारून त्यातून निर्माण होणारी वीज स्ट्रीट लाईट्ससाठी वापरण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे पर्यावरणपूरक दृष्टीकोन आणि आर्थिक बचत साधण्याचा प्रयत्न असल्याचे प्रशासनाचे म्हणणे आहे.
मात्र, या प्रकल्पासाठी नियुक्त करण्यात आलेली ड्रीम इन्फ्रास्ट्रक्चर कंपनी बदलापूरमध्ये नवीन नसल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे. यापूर्वी सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प (एसटीपी) उभारणीच्या कामातही या कंपनीचा सहभाग होता. संबंधित एसटीपी प्रकल्प आजही पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित नसल्याचा आरोप काही नागरिकांकडून करण्यात येत आहे. त्यामुळे नव्या मोठ्या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीबाबत पारदर्शकता आणि गुणवत्ता नियंत्रणाबाबत प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
नगर प्रशासनाकडून मात्र काम टप्प्याटप्प्याने आणि तांत्रिक निकषांनुसार सुरू असल्याचे सांगण्यात येते. प्रकल्पासाठी सविस्तर तांत्रिक आराखडे तयार करण्यात आले असून कामावर देखरेख ठेवण्यासाठी अभियंता विभाग कार्यरत असल्याचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. तसेच कामाच्या प्रगतीचा नियमित आढावा घेतला जाईल, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
दरम्यान, नागरिकांनी काही ठोस मागण्या मांडल्या आहेत. कोणत्या वॉर्डमध्ये किती मीटर लांबीचे नाले नव्याने बांधले जाणार, किती नाले केवळ रुंदीकरण किंवा दुरुस्तीद्वारे सुधारले जाणार, सध्याची व प्रस्तावित रुंदी-खोली किती असेल, नाल्यांच्या तळाशी पीसीसी काँक्रीटचा वापर होणार का, तसेच नव्याने विकसित झालेल्या वसाहतींमध्ये स्वतंत्र जलनिस्सारण व्यवस्था उभारली जाणार का, याची स्पष्ट माहिती जाहीर करण्याची मागणी होत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकल्पांमध्ये स्वतंत्र गुणवत्ता तपासणी, तृतीय पक्ष लेखापरीक्षण आणि कामाची पारदर्शक माहिती सार्वजनिक केल्यास विश्वासार्हता वाढते. विशेषतः पूर्वी अपूर्ण राहिलेल्या प्रकल्पांच्या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने अधिक उत्तरदायी भूमिका घेणे आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
बदलापूरसाठी हा प्रकल्प दीर्घकालीन दृष्टीने महत्त्वाचा ठरू शकतो. मात्र, त्याची परिणामकारकता केवळ आर्थिक तरतुदीवर नव्हे, तर नियोजनबद्ध अंमलबजावणी, गुणवत्ता नियंत्रण आणि पारदर्शक प्रक्रियेवर अवलंबून राहील. नागरिकांचा विश्वास संपादन करत वेळेत आणि दर्जेदार काम पूर्ण झाले, तर शहराला पावसाळ्यातील पाणी साचण्याच्या समस्येतून अपेक्षित दिलासा मिळू शकतो.
