मुंबई प्रतिनिधी :
राज्यात वाहतूक नियमांचे काटेकोर पालन व्हावे यासाठी प्रशासनाने आता एक महत्त्वाचा आणि धाडसी निर्णय घेतला आहे. दुचाकीवर हेल्मेट न घालता फिरणाऱ्या पोलिसांवरही सामान्य नागरिकांप्रमाणेच दंडात्मक कारवाई केली जाणार आहे. वाहतूक कायद्याच्या कलम १९४ डी अंतर्गत अशा पोलिस कर्मचाऱ्यांना ५०० रुपयांचा दंड आकारला जाईल, असा स्पष्ट इशारा अपर पोलिस महासंचालक (वाहतूक) प्रवीण साळुंके यांनी दिला आहे. इतकेच नव्हे, तर नियमांचे जाणूनबुजून उल्लंघन केल्यास त्याची नोंद संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या सेवा पुस्तिकेत करण्यात येणार आहे.
दुचाकीस्वारांच्या सुरक्षिततेसाठी हेल्मेट वापरणे अनिवार्य असतानाही अनेकदा स्वतः पोलिस आणि काही सरकारी कर्मचारीच नियमांचे उल्लंघन करत असल्याचे चित्र वारंवार समोर येत होते. यामुळे सामान्य नागरिकांमध्ये चुकीचा संदेश जात असल्याची बाब लक्षात घेऊन पोलिस महासंचालक कार्यालयाने ही गंभीर दखल घेतली आहे. आता सर्व पोलिस कर्मचाऱ्यांसाठी हेल्मेट वापरणे बंधनकारक करण्यात आले असून यासंदर्भात अधिकृत परिपत्रकही जारी करण्यात आले आहे.
या निर्णयात आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे नागरिकांची सहभागिता. काही पोलिस आयुक्तालयांनी नागरिकांना आवाहन केले आहे की, जर कोणताही पोलिस कर्मचारी हेल्मेटशिवाय दुचाकी चालवताना दिसला, तर त्याचा फोटो काढून संबंधित अधिकाऱ्यांकडे पाठवावा. यामुळे नियमांची अंमलबजावणी अधिक प्रभावीपणे होणार असून पोलिसांवरही जबाबदारीची जाणीव राहणार आहे.
राज्यातील रस्ते अपघातांची आकडेवारी अत्यंत चिंताजनक आहे. गेल्या वर्षभरात १५ हजारांहून अधिक लोकांनी अपघातांमध्ये आपला जीव गमावला आहे, त्यापैकी जवळपास सात हजार जण हे दुचाकीस्वार होते. विशेष म्हणजे, यातील अनेक मृत्यू हे हेल्मेट न वापरल्यामुळे झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मुंबई आणि नागपूर वगळता इतर भागांत केवळ २० टक्के दुचाकीस्वार हेल्मेट वापरत असल्याचेही निदर्शनास आले आहे.
या पार्श्वभूमीवर पोलिसांनी स्वतः आदर्श घालून देणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या मदतीनेही नियमभंग करणाऱ्या पोलिसांची ओळख पटवून त्यांच्यावर कारवाई केली जाणार आहे.
हा निर्णय केवळ पोलिसांसाठी नाही, तर संपूर्ण समाजासाठी एक संदेश आहे — कायदा सर्वांसाठी समान आहे. स्वतःची सुरक्षा ही स्वतःच्या हातात असते आणि हेल्मेटसारखी छोटी गोष्टही जीव वाचवू शकते. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकाने जबाबदारीने वागून नियमांचे पालन करणे हीच खरी जनजागृती ठरणार आहे.