नसरापूर प्रकरणासारख्या घटनांकडे पाहिलं की मन सुन्न होतं. एका व्यक्तीने वारंवार गंभीर गुन्हे केल्याचे आरोप समोर येतात, अनेक महिलांनी धैर्याने आवाज उठवला, तरीही न्याय मिळण्यात अपयश येतं—हे वास्तव अत्यंत चिंताजनक आहे. अशा घटना केवळ व्यक्तिगत पातळीवर नाहीत, तर समाज आणि न्यायव्यवस्थेच्या विश्वासार्हतेवर मोठा प्रश्नचिन्ह उभं करतात.
या प्रकरणात दिसून येणारी सर्वात मोठी समस्या म्हणजे “सातत्याने होणारी दुर्लक्षाची साखळी”. जेव्हा पहिल्यांदा गुन्हा घडतो आणि त्यावर ठोस कारवाई होत नाही, तेव्हा गुन्हेगाराची हिंमत वाढते. हीच गोष्ट पुढील गंभीर घटनांना कारणीभूत ठरते. त्यामुळे केवळ गुन्हेगाराला शिक्षा करणं पुरेसं नाही, तर याआधीच्या प्रकरणांमध्ये झालेल्या त्रुटींची सखोल चौकशी होणं तितकंच आवश्यक आहे.
यामध्ये आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे पीडितांच्या मानसिक आणि सामाजिक संघर्षाचा. समाजातील अनेक लोक अजूनही अशा घटनांकडे संवेदनशीलतेने पाहत नाहीत. उलट प्रश्न विचारले जातात, दोष दिला जातो. त्यामुळे अनेक पीडित स्त्रिया आवाज उठवण्याऐवजी गप्प राहणं पसंत करतात. हीच शांतता गुन्हेगारासाठी ताकद बनते.
पण या कथेत एक आशेचा किरण आहे—ती म्हणजे धैर्याने उभं राहणाऱ्या व्यक्तींची ताकद. ज्या मुलीने चार वर्षे संघर्ष केला, ती जिंकली किंवा हरली हा मुद्दा नाही; तिच्या धैर्यामुळे गुन्हेगाराला पुन्हा त्या परिसरात वावरण्याची हिंमत झाली नाही. याचा अर्थ स्पष्ट आहे—“बोलणं हीच पहिली सुरक्षा आहे.”
समाज म्हणून आपली जबाबदारी काय? ✔️ पीडितांना दोष देण्याऐवजी त्यांना साथ देणं
✔️ न्यायव्यवस्थेत पारदर्शकता आणि जबाबदारीची मागणी करणं
✔️ महिलांसाठी सुरक्षित वातावरण निर्माण करणं
✔️ आणि सर्वात महत्त्वाचं—चुकीच्या गोष्टींविरोधात आवाज उठवणं
“सहन करणं” हा पर्याय नाही. अन्यायाविरुद्ध बोलणं हीच खरी सुरुवात आहे. कारण जेव्हा आपण गप्प राहतो, तेव्हा अन्यायाला मोकळं रान मिळतं.
चला, जागरूक बनूया… आणि इतरांनाही जागरूक करूया!
: राजू शिंदे
समाजजागृती, विचार आणि बदलासाठी लेखन करणारे
‘आपला महाराष्ट्र डिजिटल’चे लेखक.